Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Βιβλία. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Βιβλία. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

Σάββατο 26 Σεπτεμβρίου 2026

IF YOU REPEAT A LIE OFTEN ENOUGH, IT BECOMES... TRUTH

🅰️ Τον Δεκέμβριο του 2023, ο street artist Paulo ITO φτιάχνει στη γειτονιά του Vila Madalena του São Paulo ένα τεράστιο mural με τίτλο 1+1=3 δείχνοντας ότι ολόκληρη η πόλη έχει αποδεχτεί έναν παραλογισμό, ως κανονικότητα! 

Τρίτη 8 Σεπτεμβρίου 2026

Η ΚΡΥΦΗ ΓΟΗΤΕΙΑ ΤΗΣ ΜΠΟΥΡΖΟΥΑΖΙΑΣ


O Βασίλης ΡΑΦΑΗΛΙΔΗΣ ξεκινάει το βιβλίο του Η ΚΡΥΦΗ ΓΟΗΤΕΙΑ ΤΗΣ ΜΠΟΥΡΖΟΥΑΖΙΑΣ με τον τίτλο «δανεισμένο» (σαν μέγας σινεφίλ και κριτικός κινηματογράφου που ήταν!) από το ομώνυμο αριστούργημα Le Charme Discret de la Bourgeoisie (Όσκαρ Καλύτερης Ξενόγλωσσης Ταινίας, 1973) του αγαπημένου του Luis Buñuel. 

Πέμπτη 16 Οκτωβρίου 2025

ΑΠΟΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΣ ΣΤΑ ΟΠΛΑ

"Gaza Resort", Luc Descheemaeker, Belgium
Κοιτάξτε γύρω σας!
Μόνο ερείπια σχολείων, μαιευτηρίων. Κι από κάτω θαμμένοι ακαταμέτρητοι άνθρωποι, παιδιά, μωρομάνες. 
OΚ, ότι έγινε, έγινε! Πάει δεν ξεγίνεται!
Ειρήνη...
Τώρα θα σας φέρω τις μπουλντόζες μου. Και τρόφιμα. Μπόλικο φαγί, να χορτάσει ο κόσμος, να δυναμώσει, να θάψει τους νεκρούς του. 
Κι ύστερα, όλοι μαζί, θα πιάσουμε δουλειά. 
Εργοτάξια παντού! Μεροκάματα!
Φανταστείτε μέσα απ’ τα χαλάσματα να ξεπηδούν εργατουπόλεις. 
Οι αυριανοί εργάτες, μεθαυριανοί λαντζέρηδες, σερβιτόροι, αστυνομικοί, Διευθυντές Τραπεζών, Δήμαρχοι, ό,τι θέλει ο καθένας. 
Μόνο οι πουτάνες θα απαγορεύεται δια ροπάλου να είναι ντόπιες… Κοπέλες Ουκρανές, που έχουν απομείνει οι καημενούλες δίχως άντρες, είναι κι ομορφούλες!!!
Ένα νέο Ντουμπάι θα σας κάνουμε, μόνο που θά'ναι καλύτερο! Με το γλυκό, το μεσογειακό το κλίμα, που τραβάει τον ταξιδευτή, όπως την μέλισσα το λουλούδι. 
Γιατί αντιδράτε, μωρέ;
Ξεκολλάτε...
══════════════
𝙰 𝙵𝚊𝚛𝚎𝚠𝚎𝚕𝚕 𝚝𝚘 𝙰𝚛𝚖𝚜, 𝙴𝚛𝚗𝚎𝚜𝚝 𝙷𝚎𝚖𝚒𝚗𝚐𝚠𝚊𝚢, 𝟷𝟿𝟸𝟿

"Gaza Peace Deal," Stellina Chen, Taiwan

Παρασκευή 10 Οκτωβρίου 2025

«ΠΟΛΕΜΟΣ ΠΑΝΤΩΝ ΠΑΤΗΡ» ~ Ηράκλειτος, «Περί φύσεως» 6ος π.Χ.



• Εδώ εμείς κάνουμε πολέμους που έχουν μέχρι και δέκα νεκρούς, υπερηφανεύεται ο φύλαρχος μιας φυλής ανθρωποφάγων, σ' ένα νησί του Αρχιπελάγους της Μελανησίας, στον Άγγλο Καπετάνιο που όταν θέλησε να τους «ανακαλύψει» στις αρχές του 19ου αι. αυτοί τον κάλεσαν σε γεύμα!
• Χα ! Σιγά, το επίτευγμα! σαρκάζει ο φλεγματικός Άγγλος. Εμείς στους δικούς μας πολέμους, έχουμε πολλές χιλιάδες νεκρούς.
• Σοβαρά τώρα; Και πώς τους τρώτε τόσους χιλιάδες νεκρούς, απορεί ο φύλαρχος.
• Μα εμείς δεν τους τρώμε, κύριε, αντιδράει ενοχλημένος ο Άγγλος. Εμείς δεν είμαστε τίποτα άγριοι, όπως εσείς. Εμείς είμαστε πολιτισμένοι! 
• Δεν τους τρώτε; Και τότε γιατί τους σκοτώνετε; 

Dr. Strangelove - Kong Rides the Bomb

ΟΙ ΠΟΛΕΜΟΙ ΣΥΧΝΑ ΚΡΥΒΟΥΝ ΤΗΝ ΑΛΗΘΕΙΑ
[...] Οι πόλεμοι λένε πάντα ψέματα. Κανένας πόλεμος δεν έχει την ειλικρίνεια να ομολογήσει: σκοτώνω για να μπορώ να κλέψω. Οι πόλεμοι πάντα επικαλούνται ευγενή κίνητρα. Σκοτώνουν στο όνομα της Ειρήνης. Στο όνομα του Θεού. Στο όνομα του Πολιτισμού. Στο όνομα της Προόδου. Στο όνομα της Δημοκρατίας... Και σαν να μην έφταναν τόσα πολλά ψέματα, τα ΜΜΕ είναι πάντα έτοιμα να εφεύρουν φανταστικούς εχθρούς για να δικαιολογήσουν την μετατροπή του κόσμου σ' ένα μεγάλο άσυλο φρενοβλαβών και ένα απέραντο σφαγείο [...] 

[...] Στον Βασιλιά Ληρ, ο Σαίξπηρ είχε γράψει: «Σ' αυτόν τον κόσμο, οι τρελοί οδηγούν τους τυφλούς». Τέσσερις αιώνες μετά, οι τρελοί αφέντες του κόσμου είναι ερωτευμένοι με το θάνατο. Έχουν μετατρέψει τον κόσμο σ' ένα μέρος όπου κάθε λεπτό 10 παιδιά πεθαίνουν από πείνα ή ιάσιμες ασθένειες, ενώ στο ίδιο λεπτό 3 εκατομμύρια δολάρια, ναι 3 εκατομμύρια δολάρια ανά λεπτό, δαπανώνται στη στρατιωτική βιομηχανία. Τα όπλα απαιτούν πολέμους, και οι πόλεμοι απαιτούν όπλα. Οι 5 χώρες μόνιμα μέλη των Ηνωμένων Εθνών, οι μόνες που έχουν δικαίωμα βέτο, τυχαίνει να είναι (και οι 5) οι κυριότεροι παραγωγοί όπλων στον πλανήτη. Αναρωτιέται κανείς, για πόσο καιρό; Για πόσο καιρό η ειρήνη του κόσμου θα είναι στα χέρια εκείνων που επωφελούνται από τον πόλεμο; Για πόσο καιρό θα συνεχίσουμε να πιστεύουμε ότι γεννηθήκαμε για αμοιβαία εξόντωση και ότι η αμοιβαία εξόντωση είναι το πεπρωμένο μας; Μέχρι πότε; [...]

[...] Ο πόλεμος μυρίζει άσχημα, έχει άσχημη γεύση και είναι ολική καταστροφή. Ούτε τα μυρμήγκια, και γι' αυτό όσο ασήμαντα κι αν είναι, ζυγίζουν σήμερα όσο όλοι εμείς μαζί. Δεν σκοτώνει το ένα το άλλο. Εμείς σκοτώνουμε. Έχουμε χάσει την μνήμη της αλληλεγγύης [...]

ℹ️ Απόσπασμα από το κεφάλαιο «Οι πόλεμοι πάντα ψεύδονται» στο βιβλίο «Καθρέφτες: Ιστορίες σχεδόν όλων» (1993) του αγαπημένου Ουρουγουανού συγγραφέα Eduardo GALEANO (1940-2015)
══════════════
❗️Ωραία! Κανονίστε τώρα που αφήσατε χωρίς Νόμπελ τον παγκόσμιο ειρηνοποιό που σταμάτησε 7 πολέμους από μονάχος του (8 από προχτές!) και βρήκατε την Maria Corina Machado μια που δεν την ξέρει ούτε η μάνα της και της το δώκατε... «τι μέλλει γενέσθαι» 🤗

Τρίτη 7 Οκτωβρίου 2025

ΕΔΩ ΚΑΡΑΒΙΑ ΧΑΝΟΝΤΑΙ... ΒΑΡΚΟΥΛΕΣ ΑΡΜΕΝΙΖΟΥΝ

Ο πασίγνωστος πίνακας (αγνώστου) του «Καπετάνιου» με το τσιμπούκι του, που κάποτε κοσμούσε πάρα πολλά σπίτια, αλλά μετά τον πέταξαν 

Μαζευτείτε, θα απαγγείλω!!!


Ο ΠΛΟΙΑΡΧΟΣ ΦΛΕΤΣΕΡ
Στον ποιητή Κώστα Ουρανή

Ο Γερμανός εμποροπλοίαρχος Χένρυ Φλέτσερ εξώκειλε στον Ματαπά με το φορτιγό «Σχελδ», γιατί λόγω ομίχλης δεν μπόρεσε επί μέρες να κατεβάσει τον ήλιο με τον εξάντα. Τρελάθηκε και πέθανε στον Πειραιά απο ηλίαση.

Ο πλοίαρχος Φλέτσερ έριξε το «Σχελδ» στον Ματαπά* 
μια μέρα που των θαλασσών παλεύαν τα στοιχεία, 
γιατί ήλιος δεν φαινότανε το στίγμα του να βρει 
ούτε μπορούσε από τις στεριές να πάρει αντιστοιχία. 

Κι αυτό στο μέρος που έπεσε σφήνωσε βαθιά, 
τόσο που οι βράχοι οι μυτεροί μεμιάς το καταστρέψαν, 
μα τίποτ’ απ’ το πλήρωμα δεν έπαθε κανείς 
κι όλοι με κάποιο ρυμουλκό στον Πειραιά επιστρέψαν. 

Σε λίγες μέρες φύγανε, τρισάθλιοι ναυαγοί, 
μια μελαγχολική, στυγνά θλιμμένη συνοδεία, 
κι έμεινε ο Φλέτσερ μοναχά, ζητώντας στο πιοτό 
την πίκρα του στα βρωμερά να πνίξει καφωδεία. 

Κοντός, με το πηλήκιό του, το γείσο το χρυσό, 
και με τα τέσσερα χρυσά γαλόνια του, τ’ ατέρια, 
έμπαινε μόλις άρχιζε ν’ απλώνεται η νυχτιά, 
και την αυγήν αναίσθητο τον βγάνανε στα χέρια. 

Μα τα γαλόνια ξέφτισαν και σχίστηκε η στολή, 
τα ωραία του τα ρούχα επούλησε, την πέτσινή του τσάντα, 
κι ένα εργαλείον εκράτησε μοναχά, το ναυτικό, 
τ’ όργανο εκείνο που μετράν τον ήλιο, τον εξάντα. 

Η στενοχώρια και το αλκοόλ δουλεύοντας σιγά, 
μέρα με τη μέρα σ’ ένα χαίνον χάσμα τον ωθούσαν. 
Τρελάθηκε. Τον πείραζαν στους δρόμους τα παιδιά, 
Κι οι ψείρες πάνω στα ξανθά του γένια επερπατούσαν. 

Όταν ο ήλιος φλόγιζε τον αττικό ουρανό, 
αυτός με τον εξάντα του στο χέρι εξεκινούσε, 
το ύψος γοργά υπολόγιζε σε μια μαούνα ορθός, 
κι ύστερα αισχρά μουντζώνοντας τον ήλιο, εβλαστημούσε. 

Μα κάποια μέρα βλέποντας με τ’ όργανό του ψηλά, 
έφυγε για το σκοτεινό λιμάνι του θανάτου, 
ενώ σιγά σαν πάντοτε, φαιδρός και φλογερός, 
ο ήλιος την κανονική διέσχιζε τροχιά του.

ℹ️ Νίκος ΚΑΒΒΑΔΙΑΣ, Από την ποιητική συλλογή ΜΑΡΑΜΠΟΥ (𝟭𝟵𝟯𝟯)

*Κάβο Ματαπάς > Ακρωτήριο Ταίναρο

Κυριακή 5 Οκτωβρίου 2025

ΥΠΑΡΧΕΙ... ΑΛΛΑ ΟΧΙ ΕΔΩ... ΚΑΠΟΥ ΜΑΚΡΙΑ!

"All life is a foreign country" (Όλη η ζωή είναι μια ξένη χώρα) είχε γράψει το 1949 ο συγγραφέας και ποιητής Jack KEROUAC (1922-1969) σ' ένα γράμμα του στον John Clellon HOLMES (1926-1988) Αμερικανό συγγραφέα, ποιητή, καθηγητή και συνοδοιπόρο του στη λογοτεχνική γενιά "the Beat Generation" υπονοώντας ότι ο τρόπος ζωής είχε γίνει περίεργος και δεν τον αναγνώριζε, σαν να βρίσκονταν σε μια ξένη χώρα όπου όλα ήταν διαφορετικά και απαιτούσαν κατανόηση και προσαρμογή.

ℹ️ Ο Kerouac, ωθήθηκε να γράψει αυτό το σχόλιο, μετά από μια προσωπική του εμπειρία. Όταν είδε δυο νεαρά αγόρια σ' ένα φορτηγό που κατάφεραν να αποφύγουν οριακά μια μετωπική σύγκρουση μ' ένα ΙΧ και ακολούθως να ξεκαρδίζονται στα γέλια. Τότε μπερδεμένος αναφώνησε: "What the hell is this? A foreign country?"

Σάββατο 8 Μαρτίου 2025

… βιασμένες για προληπτικούς λόγους


[...] «με το ζόρι, απειλώντας με ότι είναι νόμος της φυλακής και ότι θα υποστώ πειθαρχικό, με υποχρέωσαν να κάτσω σε μια γυναικολογική καρέκλα και να ανοίξω τα πόδια μου, αφημένη στα χέρια τους, να μου βάζουν δυο ολόκληρα δάχτυλα στον κόλπο μου και να τα πιέζουν, χωρίς να έχω δώσει καμία αφορμή, και ενώ τους έλεγα ότι πονάω με προσέβαλαν» [...]
[...] «Περίμενα μες στο κρύο μόνο με τα εσώρουχα μου στο δωμάτιο της έρευνας. Μέχρι να έρθει εκείνη με τα ρούχα, με έβαλε να βγάλω και τα εσώρουχά μου. Ντρεπόμουν τόσο πολύ που βρέθηκα σε αυτή τη θέση. Οι συνθήκες κάτω στην απομόνωση ήταν απάνθρωπες. Η τουαλέτα παραμένει κοινή για όλες, όπως και η κάμερα που με παρακολουθεί όταν ενεργούμαι» [...]
[...] «Στην απομόνωση έκατσα πέντε μέρες. Η υπάλληλος έλειπε συνέχεια γιατί έχουν έλλειψη προσωπικού, έτσι όταν ήθελα να πάω τουαλέτα δεν βρισκόταν εκεί για να μ’ ανοίξει και αναγκαζόμουν να χτυπάω το κουδούνι και να περιμένω γιατί ερχόταν πολύ αργότερα. Μου είχε τύχει να θέλω να πάω τουαλέτα και η υπάλληλος να μη μου ανοίγει, και έτσι αναγκάστηκα να ενεργηθώ πάνω μου» [...]
[...] «Η φυλάκιση ουσιαστικά σημαίνει την ομηρία μου από τους δεσμοφύλακες που ελέγχουν και επεμβαίνουν ακόμη και στα γεννητικά μου όργανα και στ’ απόκρυφα σημεία του σώματός μου. Αυτή η επίθεση, ονομάζεται "έρευνα". Προσφάτως που αρνήθηκα την κολπική έρευνα, διότι το να σου χώνει ο καθένας το δάχτυλο του είναι τουλάχιστον "απρεπές" και ζητούσα υπερηχογράφημα, με απείλησαν ότι θα με δέσουν όλη νύχτα, με τη χειροπέδα, στο κάγκελο» [...]
═══════════════
ΤΑ ΠΑΡΑΠΑΝΩ είναι κάποια αποσπάσματα ενός παλαιότερου (ανάμεσα τέλη '70 με αρχές '80) άρθρου της εφημερίδας «ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ» (όχι αυτής που ο τίτλος της, πλέον, έχει αγοραστεί για μελλοντική χρήση απ' τον μεγαλοπαράγοντα που διαφεντεύει τον τόπο) με θέμα τα «νόμιμα» (επιδοτούμενα από το ελληνικό κράτος!) βασανιστήρια στις γυναικείες φυλακές της χώρας. 
ΜΑΡΤΥΡΙΕΣ γυναικών που κρατούνταν (τότε) ή είχαν κρατηθεί στις ελληνικές φυλακές. 
ΓΥΝΑΙΚΕΣ που τις βίαζαν ή τις είχαν βιάσει ανθρωποφύλακες* βάση ενός ανύπαρκτου "άγραφου" κανονισμού [Σωφρονιστικός (sic) Κώδικας!!!]
ΕΚΕΙΝΗ την εποχή δεκάδες κρατούμενες γυναίκες στις ελληνικές φυλακές, είχαν αποφασίσει να σταματήσουν ένα βασανιστήριο που σε κάθε περίπτωση είχε τιμωρητικό/εκδικητικό χαρακτήρα.
ΑΡΝΟΥΝΤΑΙ να δεχτούν έναν ιδιότυπο βιασμό, και ο κολπικός έλεγχος νά 'ναι ένα παιχνιδάκι στα χέρια ενός διεφθαρμένου συστήματος. 
Η ΑΠΑΝΤΗΣΗ από την πλευρά των ανθρωποφυλάκων ήταν εκβιασμοί, τρόμος, τιμωρία, απομόνωση... με την ΠΛΗΡΗ κάλυψη του υπουργείου Δικαιοσύνης!
ΕΝ ΚΑΤΑΚΛΕΙΔΙ... Όσοι προέβησαν στις πράξεις που περιέγραψαν στις αφηγήσεις τους οι γυναίκες, δεν δικάστηκε ΚΑΝΕΙΣ για αυτουργία σε βιασμό, ούτε φυσικά οι προϊστάμενοι τους για ηθική αυτουργία, ενώ οι γυναίκες αφέθηκαν ξανά στην «τύχη» τους!
❗️8 ΜΑΡΤΗ: Παγκόσμια Ημέρα Γυναικών
═══════════════
*ανθρωποφύλακες: δόκιμος όρος, «εφεύρεση» του Περικλή Κοροβέση

Παρασκευή 24 Φεβρουαρίου 2023

ΕΡΥΘΗΜΑ... ΧΩΡΙΣ ΘΥΜΟ

Πριν από λίγες μέρες κάλεσα την γκουβερνάντα των παιδιών μου, τη δεσποινίδα Γιούλια Βασίλιεβνα (Юлия Васильевна) να έρθει στο γραφείο μου.
• Καθήστε Γιούλια Βασίλιεβνα, είπα. Ας τακτοποιήσουμε τους λογαριασμούς μας. Αν και πιθανότατα χρειάζεστε κάποια χρήματα, ντρέπεστε και δεν θα τα ζητήσετε ποτέ μόνη σας. ΟΚ λοιπόν, ας προχωρήσουμε… Έχουμε συμφωνήσει 30 ρούβλια το μήνα, έτσι δεν είναι;
• 40...
• Όχι, όχι 30! Το έχω σημειώσει. Πάντα πληρώνω τις γκουβερνάντες 30 ρούβλια. Είστε εδώ 2 μήνες, οπότε…
• Δυο μήνες και πέντε ημέρες, σιγοψιθύρισε η Γιούλια.
• Ακριβώς δύο μήνες. Το έχω σημειώσει επακριβώς. Άρα σύνολο 60 ρούβλια, αν και έπρεπε να αφαιρεθούν 9 Κυριακές, αφού δεν προσέχατε τον Κόλια (Коля, χαϊδευτικό του Νικολάι) τις Κυριακές, καθώς είχατε ρεπό. Επίσης μεσολάβησαν και 3 αργίες.
Τα μάγουλα της Γιούλια Βασίλιεβνα κοκκίνισαν, συμμάζεψε το φόρεμά της, αλλά δεν είπε ούτε μια λέξη.
• Λοιπόν για τις τρεις αργίες θα αφαιρεθούν 12 ρούβλια. Επίσης 4 ημέρες ο Κόλια ήταν άρρωστος και δε χρειάστηκε να τον διαβάσετε, ασχοληθήκατε μόνο με τον  Βάνια (Ваня, χαϊδευτικό του Ιβάν). Τρεις μέρες είχατε πονόδοντο και η γυναίκα μου σάς έδωσε την άδεια να μην δουλέψετε μετά το μεσημεριανό γεύμα. Γι’ όλα αυτά θα κρατηθούν μόνο 7 ρούβλια. Έτσι έχουμε και λέμε… 12+7=19, ο μισθός σας είναι 60, άρα θα σας δώσω 41 ρούβλια… Σωστά;
Η γκουβερνάντα βούρκωσε, το πηγούνι της άρχισε να τρέμει. Έβηξε νευρικά, φύσηξε τη μύτη της, αλλά ούτε λέξη.
• Την Πρωτοχρονιά, συνέχισα, έσπασες ένα φλιτζάνι τσαγιού και το πιατάκι του. Αφαιρούμε 2 ρούβλια αν και άξιζε πολύ περισσότερο αφού ήταν κειμήλιο, αλλά εντάξει! Μια μέρα που παραμελήσατε τον Κόλια, σκαρφάλωσε σ’ ένα δέντρο και έσκισε το σακάκι του. Θα αφαιρέσουμε άλλα 10. Επίσης δεν προσέξατε και η υπηρέτρια έκλεψε τα παπούτσια του Βάνια. Πρέπει να προσέχετε πάντα! Πληρώνεσαι γι’ αυτό έτσι θα κρατηθούν 5 ρούβλια επιπλέον. Τέλος στις 10 Ιανουαρίου σας έδωσα 10 ρούβλια…
• Όχι, όχι δεν το κάνατε ποτέ αυτό, ψιθύρισε με χαμηλωμένο το βλέμμα η Τζούλια Βασίλιεβνα.
• Δεν μπορεί! Το έχω σημειώσει!
• Εντάξει τότε, είπε πάλι δειλά.
• Όλα αυτά είναι συνολικά 27 ρούβλια, αν αφαιρεθούν από τα 41 σας οφείλω 14 ρούβλια.
Τα μάτια της Γιούλια Βασίλιεβνα γέμισαν δάκρυα. Εφίδρωση εμφανίστηκε στη λεπτή, όμορφη, μικρή μύτη της. Φτωχό κορίτσι!
• Μόνο μια φορά μου δώσατε κάποια χρήματα, είπε με τρεμάμενη φωνή… κι αυτά ήταν από τη γυναίκα σας. Τρία ρούβλια, τίποτα παραπάνω!
• Ωωω, μπράβο σας! Το βλέπετε! Αυτά δεν τα είχα σημειώσει!!! Άρα το υπόλοιπο είναι 11 και όχι 14. Ορίστε τα λεφτά σας αγαπητή μου. Τρία, τρία, τρία, ένα κι ένα. Εδώ είναι!
Η Γιούλια Βασίλιεβνα τα πήρε με δάχτυλα που έτρεμαν και τα έβαλε στην τσέπη της.
• Merci, ψιθύρισε (στην τσαρική Ρωσία του 19ου αι. στην "ανώτερη τάξη" ωμίλουν την γαλλικήν!) 
Πετάχτηκα από την καρέκλα μου και άρχισα να περπατάω νευρικά στο γραφείο. Με είχε κυριεύσει μέγας θυμός.
• Γιατί μου λέτε μερσί, την ρώτησα!
• Για τα λεφτά...
• Για όνομα του Θεού!!! Ξέρετε πως αυτή τη στιγμή σας εξαπάτησα; Πραγματικά σας έκλεψα!
• Σ’ άλλες δουλειές δεν μου έδιναν τίποτα, απάντησε δειλά.
• Δεν σας έδιναν τίποτα; Και δεν απορήσατε, δεν θυμώσατε, δεν διαμαρτυρηθήκατε; Γιατί μείνατε σιωπηλή, όπως τώρα; Εγώ έπαιξα ένα μικρό, άσχημο αστείο μαζί σας, προκειμένου να σας δώσω ένα μάθημα! Είναι δυνατόν να είστε τόσο ασπόνδυλη, σαν μέδουσα, χωρίς δόντια και νύχια. Ορίστε εδώ είναι ο φάκελος σας με 80 ρούβλια, καθώς εγώ και η γυναίκα μου είμαστε πολύ ευχαριστημένοι μαζί σας.
🔹 Στο πρόσωπο τής Γιούλια Βασίλιεβνα σχηματίστηκε ένα γλυκόπικρο χαμόγελο ένω στα μάτια της διάβασα την έκφραση: «Μα είναι δυνατόν!». Της ζήτησα συγγνώμη για την συμπεριφορά μου, η Γιούλια Βασίλιεβνα οπισθοχωρώντας προς την πόρτα μουρμούρισε πολλές φορές «μερσί, μερσί, μερσί». 
Σκέφτηκα: «Πόσο εύκολο είναι να συντρίψεις τους αδύναμους αυτού του κόσμου»
= = = = = = = = = = =
❗️ Γράφει στα 1883, στο μικρό διήγημα του "Размазня" (ραζμάνζια, με τη σημασία του κοκκινίζω, ερυθριώ, ενώ στη Δύση μεταφράστηκε ως "Scum" ελ. Κατακάθι ή "Muddle" δηλ. Συγχύζομαι) ο ιδιοφυής Ρώσος θεατρικός συγγραφέας Αντόν Πάβλοβιτς Τσέχωφ (1860 - 1904) ένας από τους μεγαλύτερους διηγηματογράφους της παγκόσμιας λογοτεχνίας (και γιατρός)
Το "Размазня" περιλαμβάνεται στη 30τομη συλλογή διηγημάτων του Τσέχωφ, που δημοσιεύτηκε 70 χρόνια μετά τον θάνατό του, ελεύθερα (χωρίς τη συγκατάθεση ή την άδεια κανενός) και άνευ καταβολής δικαιωμάτων σε κανέναν!!! 😶

Τετάρτη 1 Φεβρουαρίου 2023

ΤΗΣ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΤΟ ΚΑΓΚΕΛΟ

«Φυσικά δεν υπήρχε κανένας τρόπος να διαπιστώσεις αν σε παρακολουθούσαν κάποια συγκεκριμένη στιγμή. Ούτε καν να μαντέψεις δεν μπορούσες σχετικά με το πόσο συχνά ή με ποιο σύστημα η Αστυνομία Σκέψης ενεργοποιούσε τη συσκευή παρακολούθησης ενός συγκεκριμένου ατόμου. Υποθετικά όλοι παρακολουθούνταν συνέχεια. Επειδή στην πραγματικότητα θα μπορούσαν να ενεργοποιήσουν τη συσκευή παρακολούθησης όποτε ήθελαν. Κι εσύ έπρεπε να ζεις -και όντως ζούσες, επειδή η συγκεκριμένη συνήθεια γινόταν ένστικτο- με την πεποίθηση ότι κάθε ήχος που έκανες ακουγόταν και, εκτός από τις στιγμές που ήσουν στο απόλυτο σκοτάδι, κάθε κίνησή σου καταγραφόταν» ~ George Orwell, 1984

Τρίτη 8 Φεβρουαρίου 2022

Σαχλαμάρες...

«Το μόνο προνόμιο που έχει το ανθρώπινο γένος απέναντι στους άλλους οργανισμούς είναι το να λέει σαχλαμάρες. Λέγοντας σαχλαμάρες είναι ο τρόπος που φτάνει κανείς στην αλήθεια. Λέω σαχλαμάρες, άρα είμαι άνθρωπος» Fyodor Mikhailovich Dostoevsky 

"Ας πούμε ρε παιδιά καμιά σαχλαμάρα να περνάει η ώρα" πού 'λεγε κι ο λαγός, έτσι για να πάμε αλλού "Σ’ άλλη γη, σ’ άλλα μέρη" όπως μας προέτρεπε το παλιό τραγουδάκι. 

Αλλά όποιος τις λέει παρεξηγείται και θεωρείται ασόβαρος, "ελαφρύς", παράξενος ή δεν ξέρω τι άλλο.

Πέμπτη 25 Φεβρουαρίου 2021

"IT'S BETTER TO BURN OUT, THAN TO FADE AWAY"

[...] Τώρα, ύστερα από όσα διαδραματίστηκαν, αναρωτιέμαι αν θα έπρεπε άραγε να είχα δει τίποτα ανησυχητικό. Φαντάζομαι πως ναι, αλλά όταν βγαίνεις με αυτή την ονειρώδη γυναίκα, ακόμα κι αν διακρίνεις κάτι ανησυχητικό, κάνεις ότι δεν το βλέπεις. Και μην ξεχνάτε, δεν είμαι και ο πιο διορατικός άνθρωπος στα πέριξ, ιδίως σε ζητήματα που έχουν να κάνουν με τον Φτερωτό Θεό της Αγάπης. Τώρα, ύστερα από όσα διαδραματίστηκαν, τα ανησυχητικά σημεία υπήρχαν σε απόσταση αναπνοής και συνεχώς, αλλά η φύση μάς προικίζει με έναν μηχανισμό άρνησης, αλλιώς δε θα την βγάζαμε καθαρή, όπως μας διδάσκει ο Νίτσε, όπως μας διδάσκει ο Ο'Νηλ, όπως μας διδάσκει ο Τ.Σ. Έλιοτ. Δυστυχώς, δεν ήμουν ποτέ καλός μαθητής. 

Εξάλλου αυτή (Μία Φάροου) ήταν ηθοποιός και η δουλειά της είχε να κάνει με το να παίζει ρόλους [...]


► Αυτό το απόσπασμα από την αυτοβιογραφία του Woody Allen (που διαβάζω) μου ήρθε στο νου, καθώς διαβάζω την ζοφερή επικαιρότητα και τις δηλώσεις περί της "τέχνης" της εξαπάτησης από ειδικούς του είδους! 

► Κατά πως φαίνεται πριν την συνέντευξη τύπου η "εξαπατημένη" είχε διαβάσει, και αυτή, πρόσφατα το "Σχετικά με το Τίποτα", όμως σε κάποιους δεν επιτρέπεται το "δεν γνώριζα, δεν ήξερα" αλλά το "όφειλα να ξέρω" 

► Ο τίτλος, είναι στίχος από το κλασικό κομμάτι Hey Hey, My My (Into the Black) του Neil Young (1979) 

Σάββατο 26 Σεπτεμβρίου 2020

"Διατί ἡ μηλιὰ δὲν ἔγινε μηλέα"

ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΒΙΖΥΗΝΟΣ, Part II



«Μοναχή έγνοια η γλώσσα μου» γράφει ο Ελύτης στο "Άξιον Εστί" και συνεχίζει «Τη γλώσσα μου έδωσαν ελληνική» αλλά οποία ελληνική των «Χίων, Κρητῶν, Ἀλβανῶν, Βυζαντίων, Ἀνατολιτῶν, Ἑπτανησίων, λοιπῶν, ὡς ἐκ τῆς διαφθορᾶς, εἰς ἣν ὑπέπεσεν...» όπως έγραφε ο Δημήτριος Κ. Χ. Βυζάντιος στη θρυλική του "Βαβυλωνία"

Ο ιδιοφυής, πρωτοπόρος και ανήσυχος Γεώργιος Βιζυηνός αναπτύσσει την μυθοπλασία του επηρεασμένος φανερά από το αιώνιο "γλωσσικό ζήτημα" (άλλος ένας πολωτικός διχασμός των ιθαγενών) τη διγλωσσία που αναδύονταν, με ένταση, κατά καιρούς. Αν και δηλωμένος δημοτικιστής, θερμός υπέρμαχος της "μαλλιαρής" ουσιαστικά ήταν ένας επαμφοτερίζων λογοτέχνης γράφοντας στην καθαρεύουσα (έως αρχαΐζουσα). Κάτι που το έχουμε πάθει όλοι εμείς οι παλαιότεροι, που μαθαίναμε άλλη γλώσσα στα σχολεία απ' αυτή που μιλούσαμε στο σπίτι μας.

Στο μικρό, χαριτωμένο αφήγημα του με τίτλο "Διατί ἡ μηλιὰ δὲν ἔγινε μηλέα" ο Βιζυηνός περιγράφει εύθυμα την ιστορία του Γιώργη κι ενός νέου διδασκάλου που εμφανίζεται «... φραγκοφορεμένος ἐκεῖνος κύριος εἰς τὸ χωρίον μας...» ο οποίος «... ἤρχισε νὰ μᾶς διορθώνῃ τὰ ὀνόματά μας»

  • Πῶς σὲ λέγουν ἐσένa;
  • Θεόδωρο Μπεράτογλου
  • Ὄχι, βρὲ χαϊβάνι! Θουκυδίδη σὲ λέγουν. Θουκυδίδη Μπεράτογλου. Ἐσένα, πῶς σὲ λέν;
  • Δημήτρη Ντεμιρτζόγλου
  • Ὄχι, βρὲ χαϊβάνι! Δημοσθένη Ντεμιρτζόγλου

Καὶ οὕτω καθ' ἑξῆς ἐν μιᾷ ἡμέρᾳ μετέβαλεν, ὁ ἀθεόφοβος, ὅλα τὰ βαπτιστικά μας ὀνόματα, ἀρσενικὰ καὶ θηλυκά...»

[...] Μια μέρα λοιπόν που ξεβοτάνιζαν «τὸν κῆπο τῆς μητροπόλεως» ο Γιωργής, που ο διδάσκαλος «ἔπεισε τὸν κόσμον ὅτι ἐγὼ δὲν εἶμαι τοῦ Γεωργῆ τοῦ χωρίου μου, ἀλλὰ ὁ Γοργίας...» τον ρωτάει: 

  • Τί πρᾶγμα ἔν' αὐτὸ τὸ δένδρον, δάσκαλε, τὸν ἠρώτησα, δείξας πρὸς αὐτὸν διὰ τοῦ δακτύλου.
  • Μηλέα, ἀπεκρίθη ἐκεῖνος.
  • Ὄχι! ἀπήντησα ἐγώ, δὲν τὸ ξέρεις! Αὐτό 'ν' μηλιά!
  • Ἦτο ἡ κακὴ ὥρα ποὺ τὸ εἶπα, διότι ἀπὸ τότε ἤρχισαν τὰ βάσανά μου μὲ αὐτὸν τὸν διδάσκαλον...

ΚΡΙΣΗ ΣΤΙΣ ΚΡΙΣΕΙΣ ΜΑΣ

Ο σημαντικός Έλληνας λογοτέχνης Γεώργιος Σύρμας, που όλοι τον μάθαμε ως Γεώργιο Βιζυηνό (από την Βιζύη της Ανατολικής Θράκης, 1849-1896) θέλοντας να αποδείξει ότι δεν είναι καθόλου εύκολο (για όλους μας) να εκφράζουμε απόψεις, χωρίς να γνωρίζουμε ακριβώς το πρόβλημα, κλείνει το αριστούργημα της νεοελληνικής λογοτεχνίας, το διήγημα του "Το αμάρτημα της Μητρός μου" που έγραψε στα 1883:

{...} «Οὕτω λοιπόν ώδήγησα μετ' ὀλίγον τήν μητέρα μου είς τό Πατριαρχείον διά νά ἐξομολογηθεί είς τήν Παναγιότητά του.

Ἡ ἐξομολόγησις διήρκησε πολλήν ὥραν καί ἐκ τῶν νευμάτων και ἐκ τῶν ρημάτων τοῦ Πατριάρχου ἐννόησα, ὅτι ἐχρειάσθη νά διαθέση ὅλην του τήν δύναμιν τῆς ἀπλής και εύλήπτου ρητορικής του, ὅπως ἐπιφέρει τό ποθητόν ἀποτέλεσμα.

Ἡ χαρά μου ἧτον ἀπερίγραπτος. Ἡ μήτηρ μου ἀπεχαιρέτησε τόν γεραρόν Ποιμενάρχην μετ' εἰλικρινούς εὐγνωμοσύνης καί ἐξῆλθε τῶν Πατριαρχείων τόσον εὐχαριστημένη, τόσον ἐλαφρά, ὡς ἐάν ἤρθη ἀπό τῆς καρδίας αὐτῆς μία μεγάλη μυλόπετρα.

Ὅταν ἐφθάσαμεν είς τό κατάλυμά της, ἐξήγαγεν ἐκ τοῦ κόλπου της ἕνα σταυρόν, δώρο τῆς Παναγιότητός του, τόν ἐφίλησε και ἦρχησε νά τόν περιεργάζεται, βυθισμένη ὀλίγον κατ΄ ὀλίγον είς σκέψεις:

- Καλός ἄνθρωπος, τή εἶπον, αὐτός ὁ Πατριάρχης. Ὁρίστε; Τώρα πιά πιστεύω, ὅτι ἦλθεν ἡ καρδιά σου στόν τόπον της.

Ἡ μήτηρ μου δεν άπεκρίθη.

- Δέν λέγεις τίποτε, μητέρα; τήν ρώτησα μετά τινος δισταγμού.

- Τί νά σέ 'πῶ, παιδί μου! Ὁ Πατριάρχης εἶναι σοφός καί ἅγιος ἄνθρωπος. Γνωρίζει ὅλαις ταῖς βουλαῖς καί τά θελήματα τοῦ Θεοῦ, καί συγχωρνᾶ ταῖς ἀμαρτίαις ὅλου τοῦ κόσμου. Μά, τί νά σέ 'πῶ! Εἶναι καλόγερος. Δέν ἔκαμε παιδιά, γιά νά 'μπορῇ να γνωρίσῃ, τί πρᾶγμα εἶναι τό νά σκοτώσῃ κανείς τό ἴδιο τό παιδί του!

Οί όφθαλμοί της έπληρώθησαν δακρύων καί έγώ έσιώπησα.

*******************************************

Λίγα λόγια για την υπόθεση του βιβλίου (που ο Βιζυηνός γράφει άλλοτε με αρχαΐζουσα, άλλοτε με δημοτική, ενώ στους διαλόγους χρησιμοποιεί την ντοπιολαλιά της ιδιαίτερης πατρίδας του) για να καταλάβουμε το νόημα των γραφομένων του.

► Η μητέρα του Γιώργη (που αφηγείται σε πρώτο πρόσωπο) παραμελεί τα τρία αγόρια της και προσέχει περισσότερο την αδελφή τους την Αννιώ, η οποία όμως αρρωσταίνει και πεθαίνει. Αργότερα μεγαλώνει με υπερβολική στοργή και την παντρεύει μια ψυχοκόρη. Τα αγόρια αντιδρούν όταν η μάνα τους, υιοθετεί ένα ακόμα κοριτσάκι. Τότε αυτή τους αποκαλύπτει το μεγάλο της μυστικό. 

Είχε καταπλακώσει άθελά της στον ύπνο της το πρώτο της κοριτσάκι...

Παρασκευή 15 Μαΐου 2020

ΡΩΜΑΙΟΣ & ΙΟΥΛΙΕΤΑ

Meanwhile κάπου στη μπλε πόλη Chefchaouen: "Ω, Ρωμαίο, Ρωμαίο, γιατί να είσαι ο Ρωμαίος..."



ΡΩΜΑΙΟΣ
«Ιουλιέτα μου γλυκιά, που όλας τας εσπέρας,
εις το μπαλκόνι κάθεσαι και βλέπεις τους αστέρας.
Κι αναστενάζεις ελαφρώς, κοιτάζων την Σελήνη,
προέβαλλε εις το παράθυρον και σήκω απ' την κλίνη»
ΙΟΥΛΙΕΤΑ
«Αν παύσω να σε αγαπώ, ορκίζομαι 'δω πέρα,
κακιά αρρώστια να με βρει, να πάω από χολέρα.
Να πάθω ηπατίτιδα, να έχω κυτταρίτιδα,
και να γυρίζω με καλσόν, πάσχων από φλεβίτιδα»


Ο διάλογος είναι από το θεατρικό έργο "Ρωμαίος και Ιουλιέτα" που έγραψε (με τον αγαπημένο του δεκαπεντασύλλαβο) το 1995, ο πολυτάλαντος (σκιτσογράφος, γελοιογράφος, θεατρικός συγγραφέας, στιχουργός και ζωγράφος) ο ευφυής ΜΠΟΣΤ (Μέντης Μποσταντζόγλου, 1918-1995). 
Μια εναλλακτική προσέγγιση της σαιξπηρικής τραγωδίας για τον ανεκπλήρωτο νεανικό έρωτα, που ο ανατρεπτικός Μποστ σατιρίζει με τη γνωστή του ανορθόγραφη, ανατρεπτική και καυστική γραφή, τις κοινωνικές διαφορές.

Κυριακή 24 Ιουνίου 2018

PATTI SMITH: "M TRAIN"



"M TRAIN" (Ονομασία της αστικής γραμμής μετρό (M Subway Line) της Νέας Υόρκης, που συνδέει το Manhattan με το Queens)
ΣΥΓΓΡΑΦΕΑΣ: Patti Smith
ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ: Αλέξης Καλοφωλιάς 
ΕΚΔΟΣΕΙΣ: «Κέδρος», Μάιος 2018, Σελ. 272

Σάββατο 16 Δεκεμβρίου 2017

ΚΩΣΤΑΣ ΒΑΡΝΑΛΗΣ (1883 - 16.12.1974)


Σαν σήμερα πριν 40 χρόνια (16 Δεκεμβρίου 1974) πεθαίνει στην Αθήνα σε ηλικία 90 ετών, ο μεγάλος Έλληνας λογοτέχνης ο Κώστας Βάρναλης.

Έχω αναφερθεί πάλι σ' αυτό το περιστατικό, που συνέβη το 1958, όταν ο Μενέλαος Λουντέμης δικάζεται -με την κατηγορία έσχατης προδοσίας, αφού έχει περάσει 8 χρόνια στην εξορία- για το βιβλίο του "Βουρκωμένες Μέρες" (συγκεκριμένα για το διήγημα "Οι λύκοι ανεβαίνουν στον ουρανό") και ο Κώστας Βάρναλης καλείται σαν μάρτυρας υπεράσπισης του, αλλά θεωρώ πως δείχνει πάρα πολλά πράγματα!!!

Τρίτη 3 Οκτωβρίου 2017

ΕΛ ΡΟΙ + ΑΒΓ: Ο ΑΝΔΡΑΣ ΜΕ ΤΗΝ ΠΟΥΑ ΓΡΑΒΑΤΑ


https://drive.google.com/file/d/0B-AvY6mknm05cTNzMUZaZlpJOFU/view

ΕΛ ΡΟΙ + ΑΒΓ: Ο ΑΝΔΡΑΣ ΜΕ ΤΗΝ ΠΟΥΑ ΓΡΑΒΑΤΑ
Στις διακοπές διάβασα (απνευστί) τη ευρηματική μαύρη κωμωδία "Ο άνδρας με την πουά γραβάτα" που έγραψε, -συλλογικά- η δημιουργική ομάδα "Ελ Ρόι + ΑΒΓ" και η οποία πραγματεύεται τις σκέψεις που περνάν από το μυαλό του αυτόχειρα Ιάκωβου Λέδερμαν, κατά το χρονικό διάστημα που μεσολαβεί ώστε το κορμί του να αγγίξει το έδαφος, από τον 24ο όροφο, από κει δηλ. που ξεκίνησε για να βάλει τέρμα στη ζωή του!
Όπως γράφει η ομάδα, όταν ένας αυτοκτόνος επιλέγει κάποιο συγκεκριμένο τρόπο να αυτοχειριαστεί (όχι με πιστόλι που ο χρόνος αντίδρασης είναι ανύπαρκτος) του... δίνεται η "ευκαιρία" να σκεφτεί τη ζωή του, καθώς όπως γράφουν στην εισαγωγή του θεατρικού έργου: "... το μυαλό του ανθρώπου, ισχυρίζονται οι επιστήμονες, τη στιγμή που συνειδητοποιεί ότι έρχεται αντιμέτωπο με τον θάνατο, δουλεύει με απίστευτα γρήγορους ρυθμούς και ο χρόνος παραμορφώνεται, κυλάει αργά και κάθε στιγμή μοιάζει με αιωνιότητα!!!"

Έτσι διαμόρφωσα αυτή τη κωμωδία με το ντελικάτο χιούμορ σ' ένα pdf-ακι, για να το μοιραστώ μ' όσους επιθυμούν να το διαβάσουν!!!
Εξάλλου και η δημιουργική ομάδα "Ελ Ρόι + ΑΒΓ" (Ελ Ρόι, Α-ριστοτέλης Καλύβας, Β-άιος Βαΐου, Γ-ιάννης Φαρσάρης & Γ-ιάννης Καρακατσανίδης) μοιράζεται, διαδικτυακά, τις δημιουργίες της, αφιλοκερδώς!!!

Κυριακή 6 Σεπτεμβρίου 2015

Ο ΠΟΛΥΤΙΜΟΣ ΧΡΟΝΟΣ ΤΩΝ ΩΡΙΜΩΝ ΑΝΘΡΩΠΩΝ



Ένα απόσπασμα από έργο του Βραζιλιάνου ποιητή, συγγραφέα, δοκιμιογράφου, φωτογράφου και μουσικολόγου, του Mario de Andrade (1893 – 1945)

"Μέτρησα τα χρόνια μου και συνειδητοποίησα, ότι μου υπολείπεται λιγότερος χρόνος ζωής απ’ ότι έχω ζήσει έως τώρα.
Αισθάνομαι όπως αυτό το παιδάκι που κέρδισε μια σακούλα καραμέλες, τις πρώτες τις καταβρόχθισε με λαιμαργία αλλά όταν παρατήρησε ότι του απέμεναν λίγες, άρχισε να τις γεύεται με βαθιά απόλαυση.

Τετάρτη 26 Αυγούστου 2015

ΚΟΡΝΗΛΙΟΣ ΚΑΣΤΟΡΙΑΔΗΣ: Η ΕΠΑΝΑΣΤΑΤΙΚΗ ΔΥΝΑΜΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΛΟΓΙΑΣ



Η ΕΠΑΝΑΣΤΑΤΙΚΗ ΔΥΝΑΜΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΛΟΓΙΑΣ
Μια συνέντευξη με τον Κορνήλιο Καστοριάδη

Η συνέντευξη αυτή δόθηκε το 1993 στο γαλλικό περιοδικό "Πράσινος Πλανήτης". Μεταφράστηκε από τα αγγλικά από το "Terminal 119: για την κοινωνική και ατομική αυτονομία" στα τέλη Μαρτίου του 2006 (www.terminal119.gr).

Η πρώτη εμφάνιση της συνέντευξης στα ελληνικά, με τίτλο "Η παγκόσμια ανισορροπία και η επαναστατική δύναμη της οικολογίας", έγινε το 1993 από τον Κ. Σπαντιδάκη για το περιοδικό "Κοινωνία και Φύση" (Σεπτέμβριος-Δεκέμβριος)

ΚΟΡΝΗΛΙΟΣ ΚΑΣΤΟΡΙΑΔΗΣ: Η ΑΝΟΔΟΣ ΤΗΣ ΑΣΗΜΑΝΤΟΤΗΤΑΣ



Τον 5ο με 4ο αιώνα π.χ εμφανίζεται στην αρχαία Ελλάδα για πρώτη φορά ένα είδος κοινωνίας το οποίο θεσπίζει  τους νόμους της και νομιμοποιεί τη λειτουργία της γενικά, αποκλειστικά μέσα από αποφάσεις που έπαιρναν τα ίδια τα μέλη της (υπό όρους) κοινωνίας. 
Άρα οι νόμοι δεν είναι θεόσταλτοι, ούτε οφείλονται σε μια μακραίωνη παράδοση. 
Αυτό έχει σαν άμεση συνέπεια ότι μπορούν οι νόμοι να αμφισβητηθούν, μπορούμε να συζητήσουμε για αυτούς και να διαφωνήσουμε γι’ αυτούς. 
Αλλά όχι μόνο.
Διότι όπως συνηθίζουμε να συζητάμε για το τι θα κάνουμε για το ένα ή το άλλο θέμα, αρχίζουμε να ρωτάμε και να ψάχνουμε για απαντήσεις αντίστοιχα για το καλό ή το κακό, τη φύση του κόσμου κ.λπ. 
Σε κοινωνίες όπου οι "σημασίες είναι κλειστές", ο νόμος των Προγόνων έχει την απάντηση για όλα, η Τορά* έχει απάντηση για όλα, το Κοράνι και η Βίβλος επίσης. 
Σε κοινωνίες όπου μπορούμε να μιλάμε και να στοχαζόμαστε χωρίς περιορισμούς, οι σημασίες "ανοίγουν" και υπόκεινται σε διαρκής κρίση και διερεύνηση. 
Μιλάμε πια για τις απαρχές της Δημοκρατίας και της Φιλοσοφίας.
Την επόμενη φορά που θα εμφανιστούν τέτοιου είδους κοινωνίες ξανά, θα είναι τον 11ο και 12ο αιώνα στις αστικές δημοκρατίες των πόλεων στην Ιταλία.